Hutten-tot-hut in Jotunheimen voor de Nederlandse wandelaar

Jotunheimen: waarom hier en niet ergens anders

Jotunheimen, het thuis van de reuzen, is het hoogste bergmassief van Noord-Europa, met meer dan 250 toppen boven de 1.900 meter, waaronder Galdhøpiggen op 2.469 meter, de hoogste van Noorwegen. Voor een Nederlandse wandelaar die wil ervaren wat hutten-tot-hut in Noorwegen werkelijk is, is dit het logische startgebied: de afstanden tussen de hutten zijn behapbaar, het routenet is dicht en goed gemarkeerd, en de logistiek is uitgewerkt.

Wat Jotunheimen onderscheidt van een Alpentocht is de open hoogvlakte. Waar je in de Alpen vaak door dalen en langs bossen omhoog werkt, loop je hier over weidse fjell-vlaktes met uitzicht in alle richtingen, langs gletsjers en spiegelende meren. Het is grootser en kaler tegelijk, en juist die openheid maakt het weer tot een serieuze factor: er is weinig beschutting als het omslaat.

Het gebied rond het meer Gjende is het hart van het klassieke hutten-tot-hut-circuit, met Gjendesheim, Memurubu en Gjendebu als ankerpunten, verbonden door routes en een boot over het meer die de etappes flexibel maakt.

Het DNT-systeem in drie soorten hutten

De DNT (Den Norske Turistforening) beheert het Noorse huttennet en deelt het in drie soorten in. Het verschil bepaalt hoe je je tocht plant, dus het loont de moeite het te begrijpen voordat je een route kiest.

• Bemande hutten (betjent)

  Bergherbergen in alles behalve de naam: een waard, bedden met linnen en een warm driegangendiner aan een lange tafel. Gjendesheim en Memurubu zijn bekende voorbeelden. In het hoogseizoen vol; reserveren is nodig.

• Zelfbedieningshutten (selvbetjent)

  Je laat jezelf binnen met de DNT-sleutel, vindt opgemaakte bedden, een keuken met gas en een voorraadkast met houdbaar bergvoedsel tegen een vaste prijslijst. Je schrijft in het boek en betaalt via het eerlijkheidssysteem.

• Onbemande hutten (ubetjent)

  De soberste soort: een dak, bedden en een keuken, maar je neemt al je eten zelf mee. Het dichtst bij wat een ervaren wandelaar kent als een eenvoudige berghut. Betaling blijft via het eerlijkheidssysteem.

De Alpenverein-brug: wat je al kent en wat nieuw is

Veel Nederlandse wandelaars kennen het hutten-tot-hut-ritme uit de Alpen, vaak via een Alpenverein-lidmaatschap dat korting geeft op de hutten van de Duitse en Oostenrijkse alpenverenigingen. Goed nieuws: door een wederkerigheidsafspraak krijgen Alpenverein-leden ook korting op DNT-hutten in Noorwegen. Wie geen lid is, kan online lid worden van de DNT; dat lidmaatschap verdient zich vaak al in een lang weekend terug door de ledenprijzen op de overnachtingen.

Wat hetzelfde is: het ritme van lopen met een dagrugzak, het warme diner aan een gedeelde tafel, de sfeer van wandelaars die elkaar de volgende dagetappe uitleggen. Wat anders is: het eerlijkheidssysteem in de zelfbedieningshutten, waar geen kaartlezer staat en geen waard de boel controleert. Je laat jezelf binnen met de DNT-sleutel, neemt wat je nodig hebt uit de voorraadkast, schrijft alles in het boek en rekent later af. Voor wie het voor het eerst meemaakt, is dat vertrouwen even wennen en daarna een van de mooiste kanten van het Noorse fjell.

Een tweede verschil zit in de markering: de rode T van de DNT op de stenen vervangt de bordjes en wegwijzers die je in de Alpen gewend bent. Op mist-dagen staan de T-markeringen verder uit elkaar dan prettig is, dus kaart en kompas horen ook hier in je rugzak.

Besseggen: de beroemde graat, eerlijk bekeken

Geen artikel over Jotunheimen kan om Besseggen heen. Deze dagwandeling loopt over een smalle graat tussen het diepblauwe meer Gjende en het hoger gelegen Bessvatnet, en is met afstand de beroemdste dagtocht van Noorwegen. De klassieke route start met de boot van Gjendesheim naar Memurubu en loopt dan terug over de graat, ongeveer 14 kilometer met zo’n 1.100 hoogtemeters.

Wat wij er eerlijk bij vertellen: Besseggen is spectaculair en pittiger dan het getal doet vermoeden. De graat zelf vraagt een vaste stap en wie hoogtevrees heeft, vindt een paar passages ongemakkelijk, al is het nergens echte klimmerij. In het hoogseizoen, vooral in de fellesferie-weken van eind juli, is het er druk; honderden wandelaars op dezelfde route is geen uitzondering. Wie de rust zoekt, gaat begin september of kiest een van de stillere routes in het massief.

Onze aanrader: doe Besseggen als onderdeel van een bredere week, niet als losse prestatie. Ingebed in een hutten-tot-hut-route rond Gjende krijgt de graat zijn context, en heb je de dagen ervoor en erna om het tempo te vinden. Een begeleide wandelweek in dit gebied neemt de logistiek van boot, hutten en reservering uit handen.

De paklijst: wat het Noorse fjell van je vraagt

Een hutten-tot-hut-tocht in Jotunheimen vraagt minder dan een tentkampeer-trektocht, maar meer dan een Alpenhut-weekje in mooi weer. Het weer is de reden: ook in juli kan het op de hoogvlakte van zon naar wind en mist omslaan, en de marge tussen comfortabel en koud is smal.

• Lagen voor alle weer

  Een windjas, een warme middenlaag, muts en handschoenen horen ook in de zomer mee. Reken op tien graden verschil tussen dal en top.

• Kaart, kompas en offline route

  De rode T-markering is goed, maar bij mist niet genoeg. Vertrouw niet op mobiel bereik op de hoogvlaktes; download je route offline.

• DNT-sleutel en lidmaatschap

  Voor zelfbedieningshutten heb je de DNT-sleutel nodig, verkrijgbaar tegen borg bij lidmaatschap. Regel dit voor vertrek, niet onderweg.

• Een lakenzak en wat contant of een betaalmiddel

  In veel hutten is een lakenzak handig of verplicht. Voor het eerlijkheidssysteem regel je vooraf hoe je afrekent.