Nordic Curator
← Lexicon · Cultuur en filosofie

Allemannsretten

het recht van vrije toegang/alle-MANS-retten/

Het wettelijk verankerde Noorse recht van vrije toegang: de vrijheid om je op niet-omheind land vrij te bewegen, te kamperen, te zwemmen en te plukken - ook op privegrond.

Het allemannsretten - letterlijk het ieders-recht - geeft in Noorwegen iedereen, ongeacht grondbezit of nationaliteit, het recht om zich op utmark (niet-bewerkt land) te voet, op ski, met de fiets, zwemmend of peddelend te bewegen, er te kamperen en bessen, paddenstoelen en bloemen voor eigen gebruik te plukken. De wortels reiken terug tot het middeleeuwse gewoonterecht; gecodificeerd werd het in 1957 in de Friluftsloven (de openluchtwet).

In de praktijk betekent dat: je mag vrij over open land lopen, ook over prive-bos en prive-fjell, zolang je geen schade aanricht en minstens 150 meter van bewoonde huizen blijft. Een tot twee nachten kamperen mag overal in het open terrein, eveneens op 150 meter afstand van de dichtstbijzijnde woning, zonder iemand iets te vragen. Voor Nederlandse gasten, die het strikte kampeerverbod buiten campings van huis kennen, is dat een merkbaar verschil.

De keerzijde is een echte verantwoordelijkheid: geen sporen achterlaten, vee respecteren en op serieuze bergtochten de fjellvettreglene volgen. Tussen 15 april en 15 september geldt een landelijk verbod op open vuur in of nabij bossen. Het hele DNT-huttennet en de cultuur van friluftsliv bouwen op dit toegangsrecht voort.